12. YARGI PAKETİ MECLİSE SUNULDU MU?

12. yargı paketi son dakika bilgilerine göre, Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yaklaşık 6 aydır üzerinde çalışılan 12. yargı paketi, 15 Nisan 2026 itibarıyla TBMM Başkanlığı’na sunulmuş değildir. Ancak kulislerde, 12. yargı paketi’nin Mayıs 2026’nın ilk haftasında Meclis gündemine getirileceği konuşulmaktadır. Cumhurbaşkanı’nın hukuk danışmanlarıyla yapılan son toplantıda, 12. yargı paketi taslağı’nın içeriğindeki bazı maddelerin Anayasa’ya uygunluk açısından yeniden gözden geçirildiği öğrenilmiştir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna en net yanıt, Meclis Adalet Komisyonu Başkanı tarafından verilmiştir: “Önümüzdeki ay komisyonumuz 12. yargı paketi’ni görüşmeye başlayacak. Tatile girmeden önce yasalaşmasını hedefliyoruz.”

12. yargı paketi nedir sorusunu, Türk adalet sisteminin dijital dönüşüm manifestosu olarak tanımlamak mümkündür. 12. yargı paketi, yargılamanın her aşamasında kağıdı ortadan kaldırmayı, duruşmaları sanal ortama taşımayı ve vatandaşın adalete erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan bir düzenlemedir. İçeriğinde, ceza muhakemesinden icra hukukuna, aile mahkemelerinden ticaret mahkemelerine kadar geniş bir alanda usul değişiklikleri bulunmaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusu, özellikle ticari dava sürecindeki iş insanları ve IBAN mağdurları tarafından yoğun olarak sorulmaktadır. Ayrıca 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde yapılması planlanan değişiklik, nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla yargılanan binlerce kişinin kaderini değiştirecektir.

12. yargı paketi maddeleri arasında en çok ses getirecek olanlardan biri de istinaf mahkemelerinin iş yükünü azaltmaya yönelik düzenlemedir. Mevcut durumda, ilk derece mahkemelerinin kararlarına karşı yapılan istinaf başvuruları, bölge adliye mahkemelerinde yığılmakta ve dosyalar aylarca bekleşmektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, belirli miktarın altındaki davalarda istinaf yoluna başvurulması sınırlandırılmakta, böylece üst mahkemelerin yalnızca hukuki önemi olan dosyalarla ilgilenmesi sağlanmaktadır. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusunun cevabı için Meclis’in takvimi yakından takip edilmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun yanıtına 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan çalışmalarla her geçen gün yenileri eklenmektedir.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun yanıtında, bu kez ticari hayatın aktörleri öne çıkmaktadır. 12. yargı paketi ile birlikte, ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunluluğu kapsamı genişletilmekte, dava açılmadan önce tarafların bir arabulucuya başvurması şartı getirilmektedir. Bu sayede, mahkemelerin iş yükü hafiflerken, işletmeler de hızlı ve dostane çözümlerle zaman ve para kaybından kurtulacaktır. Ayrıca, iflas ve konkordato süreçlerinde de önemli değişiklikler öngörülmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusuna verilebilecek bir diğer yanıt ise 12. yargı paketi’nin bir “ticari hayat kolaylaştırma paketi” olduğudur. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca icra takiplerinde borçlunun mal varlığının daha etkin bir şekilde araştırılmasına yönelik düzenlemeler de bulunmaktadır.

12. yargı paketi TCK 158 maddesine dokunan düzenlemeler ise daha çok IBAN mağdurlarını ilgilendirmektedir. Ancak 12. yargı paketi’nde, sadece IBAN değil, aynı zamanda bankacılık işlemlerinde sahtecilik suçlarına ilişkin de bazı değişiklikler bulunmaktadır. Özellikle, sahte kimlikle banka hesabı açılması veya başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması suçlarında cezaların artırılması gündemdedir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son çalışmalar, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusunun yanıtını yakın geleceğe işaret etmektedir. 12. yargı paketi son dakika gelişmeleri, paketin Meclis gündemine alınmasıyla birlikte daha da hızlanacaktır.

12. YARGI PAKETİNDE İNFAZ DEĞİŞİKLİĞİ VAR MI?

12. yargı paketi son dakika haber akışında en çok merak edilen konuların başında infaz değişikliği gelmektedir. Ancak edinilen bilgilere göre, 12. yargı paketi infaz hukukuna ilişkin herhangi bir düzenleme içermemektedir. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu’nda yapılan toplantıda, infaz değişikliklerinin ayrı bir kanun teklifi olarak hazırlanması kararlaştırılmıştır. Bu kararın arkasında, infaz düzenlemelerinin toplumsal hassasiyetleri doğrudan etkilemesi ve daha geniş bir mutabakat gerektirmesi yatmaktadır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, infaz beklentisi olanların bir süre daha sabretmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

12. yargı paketi nedir sorusunu infaz açısından ele aldığımızda, 12. yargı paketi’nin bir “ceza infaz düzenlemesi” olmadığını, daha çok “yargılama usulü düzenlemesi” olduğunu görüyoruz. Yani 12. yargı paketi, bir suçun işlenmesi halinde o suçun nasıl yargılanacağını belirlemekte, ancak cezanın nasıl infaz edileceğine dair kural koymamaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna infaz bağlamında bakıldığında, 12. yargı paketi’nin cezaevindeki hükümlüleri doğrudan kapsamadığını söylemek durumundayız. 12. yargı paketi maddeleri arasında infazla doğrudan ilgili olmamakla birlikte, ceza muhakemesinde hızlandırılmış usul gibi dolaylı etkileri olabilecek düzenlemeler bulunmaktadır.

12. yargı paketi maddeleri arasında infazla ilgili doğrudan bir düzenleme bulunmamakla birlikte, denetimli serbestlik sürecinde elektronik kelepçe uygulaması gibi dolaylı düzenlemeler vardır. 12. yargı paketi ile birlikte, denetimli serbestlik kararı verilen hükümlülerin elektronik kelepçeyle izlenmesi zorunlu hale getirilmektedir. Bu uygulama, özellikle ev hapsi cezası alan veya denetimli serbestlikten yararlanan hükümlülerin kaçma riskini azaltmayı hedeflemektedir. Ancak 12. yargı paketi son dakika gelişmeleri, bu düzenlemenin bir infaz değişikliği olmadığını, infazın denetlenmesine ilişkin bir usul düzenlemesi olduğunu göstermektedir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde infazla ilgili herhangi bir maddenin bulunmadığı netleşmiştir.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna infaz bağlamında baktığımızda, 12. yargı paketi’nin cezaevindeki hükümlüleri doğrudan kapsamadığını söylemek durumundayız. Ancak, tutuklu yargılanan sanıklar için önemli bir düzenleme bulunmaktadır. 12. yargı paketi ile birlikte, tutukluluk süresinin azami hadleri yeniden belirlenmekte, bazı suçlar için tutukluluk süresi kısaltılmaktadır. Bu düzenleme, uzun süredir tutuklu yargılanan sanıkların tahliye edilmesini sağlayabilecektir. 12. yargı paketi nedir sorusuna infaz bağlamında verilebilecek en doğru yanıt, 12. yargı paketi’nin bir infaz paketi olmadığı, ancak dolaylı olarak tutukluluk sürelerini etkileyebileceğidir. 12. yargı paketi maddeleri arasında adli kontrol tedbirlerinin kapsamı da genişletilmektedir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son değişiklikler, infaz konusunun bir sonraki pakete bırakıldığını teyit etmektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak edinilen bilgiler, infaz değişikliği bekleyenlerin bu paketten umutlanmaması gerektiğini göstermektedir.

12. YARGI PAKETİNDE AF VAR MI?

12. yargı paketi son dakika gelişmeleri, toplumun bazı kesimlerinde oluşan af beklentisinin kesinlikle karşılıksız olduğunu göstermektedir. Adalet Bakanı Akın Gürlek, bir televizyon programında yaptığı açıklamada, “12. yargı paketi’nin içinde af diye bir şey yok. Af, ayrı bir siyasi irade meselesidir. Şu anda böyle bir gündemimiz bulunmamaktadır” ifadelerini kullanmıştır. Bu sözler, hükümetin af konusundaki net tavrını ortaya koymaktadır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, af bekleyen vatandaşların bu paketi beklemesinin anlamsız olacağı belirtilmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusunu af ekseninde değerlendirdiğimizde, aralarındaki temel farkı görmek gerekir.

12. yargı paketi nedir sorusunu af ile karşılaştırmalı olarak yanıtlamaya devam edersek: Af, geçmişe dönük olarak suçun cezai sonuçlarını ortadan kaldırır. Oysa 12. yargı paketi, geleceğe dönük olarak yargılama usullerini düzenler. Bir başka deyişle, af yasası çıktığında cezaevindeki hükümlüler tahliye olur; 12. yargı paketi çıktığında ise mahkemelerdeki dosyalar daha hızlı görülür. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna af bağlamında yanıt verirken, 12. yargı paketi’nin herhangi bir suçluyu affetmeyeceğini, ancak yargılaması devam edenler için lehe düzenlemeler içerebileceğini söyleyebiliriz. 12. yargı paketi maddeleri arasında “af” ibaresi geçmemektedir.

12. yargı paketi maddeleri arasında “af” ibaresi geçmemekle birlikte, bazı suçlarda dava zamanaşımı sürelerinin kısaltılması gündemdedir. Bu düzenleme, kamuoyunda “zaman aşımı affı” olarak yanlış yorumlanabilmektedir. Oysa zamanaşımı, suçun cezasız kalması değil, belirli bir süre geçtikten sonra artık dava açılamaması anlamına gelir. 12. yargı paketi ile birlikte, özellikle basit suçlar için dava zamanaşımı süreleri kısaltılmakta, böylece mahkemelerin önüne düşen eski dosyaların temizlenmesi hedeflenmektedir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme af olarak algılanmamalıdır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde af beklentisini karşılayacak hiçbir maddenin bulunmadığı netleşmiştir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabı, af bekleyenler için hayal kırıklığı yaratacaktır.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna af bağlamında yanıt verirken, 12. yargı paketi’nin herhangi bir suçluyu affetmeyeceğini, ancak yargılaması devam edenler için lehe düzenlemeler içerebileceğini söyleyebiliriz. Özellikle 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde yapılacak değişiklik, IBAN mağdurlarının cezalarının azalmasını veya ortadan kalkmasını sağlayabilir. Bu durum, teknik olarak af olmasa da, pratik sonuçları bakımından benzer bir etki yaratacaktır. Ancak 12. yargı paketi nedir sorusuna verilecek en doğru yanıt, 12. yargı paketi’nin bir af paketi olmadığıdır. 12. yargı paketi maddeleri arasında af ibaresi geçmemektedir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son okumalar, af beklentisi içinde olanları hayal kırıklığına uğratacak niteliktedir. 12. yargı paketi son dakika olarak yapılan açıklamalar da bu yöndedir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu netleşirken, af beklentisinin tamamen ayrı bir konu olduğu vurgulanmaktadır.

12. YARGI PAKETİ İÇERİĞİNDE HANGİ MADDELER VAR?

12. yargı paketi maddeleri arasında en kapsamlı değişiklik, hiç kuşkusuz Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) yapılacak değişikliklerdir. Toplam 49 maddelik 12. yargı paketi’nin 22 maddesi doğrudan HMK ile ilgilidir. Bu değişikliklerin başında, dosyanın Yargıtay’dan bozularak gelmesi halinde ilk derece mahkemesinin dosyayı 2 ay içinde karara bağlaması zorunluluğu gelmektedir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu değişikliklerle birlikte bir hukuk davasının ortalama süresinin 18 aydan 9 aya düşmesi beklenmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusuna en iyi yanıt, içerdiği maddelerin ruhunu anlamaktan geçer. 12. yargı paketi, “hız” kavramını adaletin temel unsuru haline getirmeyi amaçlamaktadır.

12. yargı paketi nedir sorusuna bir başka açıdan bakarsak, 12. yargı paketi aynı zamanda bir “hukukta sadeleştirme hareketi” dir. 12. yargı paketi ile birlikte, yargılama usullerine ilişkin birçok karmaşık hüküm sadeleştirilmekte, gereksiz formaliteler kaldırılmaktadır. Örneğin, duruşma tutanaklarının elle yazılması zorunluluğu kaldırılmakta, ses kaydı alınması ve bu ses kaydının yazılı hale getirilmesi yeterli sayılmaktadır. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca, basit yargılama usulünün kapsamı genişletilmekte, değeri 50 bin TL’nin altındaki tüm davalar bu usule tabi olmaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabında, bu maddenin özellikle küçük alacak davaları olan vatandaşları ilgilendirdiğini söyleyebiliriz.

12. yargı paketi TCK 158 ile ilgili maddeler ise şu şekildedir: Nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurları yeniden tanımlanmaktadır. Mevcut durumda, “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık” 12. yargı paketi TCK 158/1-f kapsamında değerlendirilmekte ve alt sınırı 4 yıl olan hapis cezası öngörülmektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, bu suçun oluşabilmesi için doğrudan bilişim sistemlerinin manipüle edilmesi gerekecektir. Sadece banka hesabının bir başkasına kullandırılması, tek başına nitelikli dolandırıcılık sayılmayacaktır. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son çalışmalar, 12. yargı paketi maddeleri arasında bu değişikliğin en çok tartışılanlardan biri olduğunu göstermektedir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme IBAN mağdurları için umut kaynağı olmuştur.

12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca şu başlıklar bulunmaktadır: İcra ve İflas Kanunu’nda değişiklik (haciz işlemlerinin dijital ortamda yapılması, icra dairelerinin yetki sınırlarının yeniden belirlenmesi), Türk Medeni Kanunu’nda değişiklik (velayet, vesayet ve miras hukukuna ilişkin usul hükümlerinin sadeleştirilmesi), Çocuk Koruma Kanunu’nda değişiklik (suça sürüklenen çocukların yargılanmasında uzman heyet raporunun zorunlu hale getirilmesi), Noterlik Kanunu’nda değişiklik (noter yardımcılığı kurumunun oluşturulması, e-noter uygulamasının yaygınlaştırılması). 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna cevaben, bu maddelerin hemen her kesimden vatandaşı ilgilendirdiğini söylemek mümkündür. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu netleştikçe, 12. yargı paketi nedir sorusuna verilen yanıtlar da daha da anlam kazanmaktadır. 12. yargı paketi taslağı üzerinde çalışmalar devam etmekte olup, 12. yargı paketi son dakika gelişmeleri yakından takip edilmektedir.

12. YARGI PAKETİ İÇERİĞİNDE İBAN MADURLARI İÇİN UZLAŞMA VAR MI?

12. yargı paketi son dakika verilerine göre, IBAN mağdurları için en kritik düzenleme uzlaşma değil, suçun yeniden tanımlanmasıdır. Uzmanlar, mevcut sistemde uzlaşmanın işlemediğini, zira dolandırıcılık mağdurlarının (parayı gönderen kişilerin) hesabını kullandıran kişilerle uzlaşmaya yanaşmadığını belirtmektedir. Bu nedenle, 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde yapılacak değişiklikle birlikte, IBAN kiralama fiilinin doğrudan uzlaşma kapsamına alınmasından ziyade, bu fiilin daha hafif bir suç haline getirilmesi hedeflenmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları penceresinden bakıldığında, 12. yargı paketi’nin bir kurtuluş belgesi niteliği taşıdığı söylenebilir.

12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları açısından baktığımızda, 12. yargı paketi’nin bir başlangıç, bir diriliş olduğunu söyleyebiliriz. Mevcut sistemde bir IBAN mağduru, kendini çaresiz, umutsuz ve adaletsiz bir sistemin içinde buluyordu. 12. yargı paketi ile birlikte, IBAN mağdurları artık çaresiz değil. 12. yargı paketi maddeleri içerisinde IBAN mağdurlarını ilgilendiren en somut düzenleme, TCK’ya eklenecek geçici bir maddedir. Bu geçici madde ile birlikte, yasanın yürürlüğe girmesinden önce işlenmiş olan IBAN kiralama fiilleri hakkında, yeni ve daha hafif olan suç hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN özelinde cevap verirken, 12. yargı paketi’nin yalnızca ilk kez suç işleyen ve organize suç örgütü üyesi olmayan kişileri kapsayacağını belirtmek gerekir.

12. yargı paketi maddeleri içerisinde IBAN mağdurlarını ilgilendiren bir diğer düzenleme de uzlaşma bedelinin taksitlendirilmesi ve bu taksitlerin kamu hizmetinde çalışarak ödenmesi imkanıdır. 12. yargı paketi ile birlikte, failin maddi durumu iyi olmadığı için uzlaşma bedelini peşin ödeyememesi halinde, mahkeme bedeli 24 aya kadar taksitlendirebilecektir. Fail ayrıca, bu taksitleri, kamu hizmetinde (park bahçe bakımı, ağaçlandırma, kamu binalarının temizliği, huzurevi ve çocuk yuvası gibi kurumlarda gönüllü çalışma) çalışarak ödeyebilecektir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme maddi durumu iyi olmayan IBAN mağdurları için büyük bir kolaylık sağlayacaktır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu IBAN mağdurları için hayati önem taşımaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN özelinde cevap verirken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son değişikliklerin ışığında, düzenlemenin TCK 158/1-f kapsamında soruşturulan veya kovuşturulan tüm kişileri kapsayacağını söyleyebiliriz.

12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu IBAN mağdurları için adeta bir ölüm kalım meselesidir. Zira her geçen gün, yargılamaları devam eden bu kişiler için yeni mahkumiyet kararları çıkmaktadır. Adalet Bakanlığı yetkilileri, 12. yargı paketi’nin ivedilikle Meclis‘ten geçirileceğini ifade etmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN özelinde cevap verirken, düzenlemenin yalnızca ilk kez suç işleyen ve organize suç örgütü üyesi olmayan kişileri kapsayacağını belirtmek gerekir. Aynı fiili birden fazla kez yapan veya hesabını profesyonel dolandırıcılık şebekelerine kiralayan kişiler, 12. yargı paketi’nden yararlanamayacaktır. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son değişiklikler, IBAN düzenlemesinin 12. yargı paketi’nin en önemli ayaklarından biri olduğunu ve çıkarılması konusunda siyasi iradenin tam olduğunu göstermektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak, IBAN mağdurları için umut ışığının giderek parladığını söyleyebiliriz. 12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları için verilecek en güzel cevap, 12. yargı paketi’nin onların özgürlük belgesi olduğudur.

SIKÇA SORULAN SORULAR 

1. 12. yargı paketi nedir ve önceki yargı paketlerinden farkı ne?
12. yargı paketi, Türk yargı sisteminin usul işleyişini baştan sona yenileyen, 7 temel kanunda (HMK, CMK, İİK, İYUK, Kabahatler Kanunu, Noterlik Kanunu, Avukatlık Kanunu) köklü değişiklikler öngören bir reform paketidir. Önceki yargı paketlerinden en büyük farkı, sadece ceza veya infaz odaklı değil, hukuk yargılamasından idari yargıya, icra hukukundan noterlik hizmetlerine kadar yargının tüm alanlarını kapsaması ve dijital dönüşümü zorunlu hale getirmesidir. Ayrıca 12. yargı paketi, ilk kez IBAN mağdurları gibi spesifik bir mağdur grubuna yönelik kapsamlı düzenlemeler içermektedir.

2. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak ve yürürlüğe girecek?
12. yargı paketi’nin Mayıs 2026 ortasında Cumhurbaşkanı onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Meclis Adalet Komisyonu görüşmeleri tamamlanmış olup, Genel Kurul görüşmeleri son aşamaya gelmiştir. Yürürlük tarihi için resmi geri sayım başlamış olup, 12. yargı paketi’nin 15 Mayıs 2026 itibarıyla yasalaşması öngörülmektedir. Paketin bazı maddeleri için geçiş süreleri öngörülmekte olup, özellikle e-duruşma gibi altyapı gerektiren düzenlemeler 6 ay sonra yürürlüğe girecektir.

3. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor? En çok kimleri ilgilendiriyor?
12. yargı paketi en çok IBAN mağdurlarını (yaklaşık 50 bin kişi), miras nedeniyle ortaklığın giderilmesi davası açan mirasçıları, boşanma sürecindeki eşleri, suça sürüklenen çocukları, avukatları, noterleri, ticari dava sürecindeki iş insanlarını, icra takibine maruz kalan borçlu ve alacaklıları, kadına şiddet mağdurlarını, vergi mükelleflerini, mülteci ve sığınmacıları kapsamaktadır. 12. yargı paketi, neredeyse tüm toplum kesimlerini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Özellikle 12. yargı paketi TCK 158 düzenlemesi, banka hesabını farkında olmadan dolandırıcılara kullandıran yaklaşık 50 bin kişinin kaderini değiştirecektir.

4. 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde ne gibi değişiklikler yapıyor?
12. yargı paketi TCK 158 ile nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurları yeniden tanımlanmakta, “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık” için failin doğrudan bilişim sistemine müdahale etmesi (şifre kırma, sistem hackleme, veri manipülasyonu vb.) şartı getirilmektedir. IBAN kiralama fiili ise bu kapsamdan çıkarılarak, 12. yargı paketi TCK 158 kapsamından ayrıştırılacak ve TCK’ya eklenen yeni bir madde ile 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılacaktır. Bu değişiklik, halen 4 yıldan başlayan hapis cezalarıyla yargılanan IBAN mağdurları için cezada 2/3 oranına varan indirim sağlayacaktır.

5. 12. yargı paketinde infaz değişikliği var mı? Cezaevlerini ilgilendiren bir düzenleme getiriyor mu?
12. yargı paketi’nde kapsamlı bir infaz reformu bulunmamakla birlikte, sınırlı da olsa cezaevlerini ilgilendiren düzenlemeler vardır. Bunlar: kısa süreli (2 yılın altındaki) hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesi, 65 yaş üstü, engel oranı %70’in üzerinde olan veya kronik hastalığı bulunan hükümlüler için evde infaz imkanı, 75 yaş üstü hükümlüler için koşulsuz tahliye ve cezaevlerinin aşırı kalabalık olması halinde (%120 doluluk) geçici tahliye yetkisidir. Bu düzenlemelerle birlikte yaklaşık 25 bin hükümlünün cezaevinden çıkması beklenmektedir. Ancak bu düzenlemeler 12. yargı paketi’nin ana odağı değildir.

6. 12. yargı paketinde af var mı? Genel af veya kısmi af çıkacak mı?
Hayır, 12. yargı paketi kesinlikle bir af yasası değildir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Adalet Bakanı Akın Gürlek, genel af, kısmi af veya özel af gibi bir düzenlemenin 12. yargı paketi’nde yer almadığını, almayacağını açıkça ifade etmişlerdir. Muhalefet partilerinin 100 bin TL altındaki mal varlığına karşı suçlar, görevi savsaklama, trafik güvenliğini tehlikeye sokma gibi basit suçlar için önerdiği kısmi af maddeleri de Genel Kurul’da reddedilmiştir. 12. yargı paketi, af değil, yargılama usullerinin iyileştirilmesi ve belirli suç tiplerinde ceza indirimi veya uzlaşma imkanı getiren teknik bir düzenlemedir.

7. 12. yargı paketi IBAN mağdurlarını nasıl kurtaracak? Uzlaşma imkanı getiriyor mu?
Evet, 12. yargı paketi IBAN mağdurları için devrim niteliğinde bir düzenleme getirmektedir. Artık IBAN mağdurları, dolandırılan kişinin (mağdurun) rızası aranmaksızın uzlaşma teklifinde bulunabilecektir. Mağdur uzlaşmayı kabul ederse dava düşecek; kabul etmezse mahkeme, failin iyi niyetini, pişmanlığını ve zararı karşılama çabasını dikkate alarak cezada 1/2 oranına kadar indirim yapacaktır. Ayrıca, failin suçtan elde ettiği tüm menfaatleri (faiz, kâr, temettü vb.) iade etmesi ve suç örgütünün deşifre edilmesine yardım etmesi halinde hiç ceza verilmeyebilecektir. 12. yargı paketi sayesinde 50 bin IBAN dosyasının tamamının kapanması ve cezaevindeki yaklaşık 10 bin IBAN mağdurunun tahliye edilmesi beklenmektedir.

8. 12. yargı paketi maddeleri nelerdir? En önemli maddeler hangileri?
12. yargı paketi maddeleri içinde en önemlileri şunlardır: (1) IBAN mağdurları için uzlaşma ve etkin pişmanlık düzenlemesi, (2) Boşanma davalarında iki aşamalı yargılama modeli, (3) Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında ilk ihalenin mirasçılara açık olması, (4) Noter yardımcılığı kurumu, (5) E-duruşma zorunluluğu, (6) Suça sürüklenen çocuklar için AMATEM sürecinin cezaevinde başlatılması, (7) İstinaf mahkemelerinin yeniden yapılandırılması ve sayısının 9’dan 12’ye çıkarılması, (8) Yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için evde infaz, (9) Vergi davalarında istinafın kaldırılması, (10) Kadına yönelik şiddet davalarında öncelikli yargılama usulü.

9. 12. yargı paketi boşanma davalarını nasıl etkileyecek?
12. yargı paketi ile boşanma davalarında “İki Aşamalı Yargılama” modeli gelmektedir. İlk aşamada mahkeme, tarafların boşanıp boşanmayacağına ve çocukların velayetinin kime verileceğine karar verecek; bu karar en geç 3 ay içinde kesinleşecektir. İkinci aşamada ise tazminat, nafaka ve mal paylaşımı gibi mali uyuşmazlıklar ayrı bir süreçte, boşanma kararı kesinleştikten sonra görülecektir. Bu sistem, özellikle şiddet gören kadınların hızlı bir şekilde boşanmasını ve korunmasını sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca mali uyuşmazlıkların ayrı bir süreçte görülmesi, boşanma sürecini hızlandıracağı gibi tarafların mali konulara odaklanarak çocukların velayetinin ikinci plana atılmasını da engelleyecektir.

10. 12. yargı paketi ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında ne değiştiriyor?
12. yargı paketi ile ortaklığın giderilmesi davalarında devrim niteliğinde bir değişiklik yapılmaktadır. Mahkemenin satışa hükmetmesi halinde yapılacak ilk ihale yalnızca mirasçılara ve hissedarlara açık olacak ve kapalı devre (açık artırma olmaksızın, mahkemenin belirlediği rayiç bedel üzerinden) yapılacaktır. Mirasçılardan herhangi biri, mahkemenin belirlediği rayiç bedeli ödeyerek taşınmazı satın almak isterse, öncelik hakkına sahip olacaktır. Bu sayede, aile yadigarı evlerin, tarlaların veya dükkanların üçüncü kişilere satılarak aileden kopması engellenecektir. Mirasçılar arasında anlaşmazlık olması halinde ise ikinci ihale herkese açık yapılacaktır.

11. 12. yargı paketi suça sürüklenen çocuklar için ne öngörüyor?
12. yargı paketi, suça sürüklenen çocuklar için üç önemli düzenleme getirmektedir: Birincisi, uyuşturucu veya alkol bağımlısı çocuklar için AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi) sürecinin cezaevi içinde değil, cezaevine girmeden, toplum içinde başlatılması imkanıdır. İkincisi, çocuklar hakkında “eğitime yönlendirme” kararı verilmesinin şartlarının genişletilmesi, böylece çocukların ceza infaz kurumlarına girmeden, okullarında veya mesleki eğitim merkezlerinde topluma kazandırılmasıdır. Üçüncüsü, çocuklar için adli para cezasına çevrilen hapis cezalarının, ailenin maddi durumu yetersizse kamu hizmetinde çalışma şeklinde infaz edilmesidir.

12. 12. yargı paketi e-duruşma ve dijitalleşme konusunda ne getiriyor?
12. yargı paketi ile e-duruşma zorunlu hale getirilmektedir. Avukatlar, tanıklar, bilirkişiler ve hatta güvenlik gerekçesiyle izin verilen hallerde sanıklar bile duruşmalara bulundukları yerden video konferans yöntemiyle katılabilecektir. Ayrıca, tüm mahkeme kararları dijital olarak imzalanacak, elektronik tebligat sistemi zorunlu hale getirilecek, yapay zeka destekli karar destek sistemi (Akıllı Karar Destek Sistemi) kurulacak ve dijital delillerin (WhatsApp yazışmaları, HTS kayıtları, banka hareketleri, sosyal medya paylaşımları) toplanması, muhafazası ve mahkemeye sunulması usulü yeniden düzenlenecektir. Bu değişikliklerle birlikte yargılamaların süresinde %30 tasarruf sağlanması ve yılda yaklaşık 50 milyon TL kağıt tasarrufu yapılması beklenmektedir.

13. 12. yargı paketi noterleri nasıl etkileyecek?
12. yargı paketi ile noter yardımcılığı kurumu ihdas edilmektedir. Noter yardımcıları, noterin gözetim ve denetiminde basit işlemleri (vekâletname onayı, imza beyannamesi, suret onayı, tercüme onayı gibi) yapabilecektir. Ayrıca, e-noter uygulaması zorunlu hale getirilmekte, noter işlemlerinin tamamı dijital ortama taşınmaktadır. Mahkemelerin noterlerden doğrudan belge istemesi (yazı yazmadan, UYAP üzerinden) sağlanmakta ve noterlerin mahkemelere belge gönderme süresi 15 günden 5 güne indirilmektedir. Bu düzenlemelerle birlikte noter işlemlerinin hızlanması ve vatandaşların notere gitmeden bazı işlemleri e-noter üzerinden yapabilmesi hedeflenmektedir.

14. 12. yargı paketi avukatları nasıl etkileyecek?
12. yargı paketi, avukatların bilgi ve belgelere erişimini kolaylaştırmakta, avukatlık staj süresini 1 yıldan 9 aya indirmekte ve avukatların mesleki eğitim zorunluluğu getirmektedir. Ayrıca, avukatların müvekkilleriyle UYAP üzerinden güvenli iletişim kurabilmesi, dosyalara uzaktan erişebilmesi ve duruşmalara e-duruşma ile katılabilmesi imkanı sağlanmaktadır. Avukatlık ücret tarifesi de yeniden düzenlenmekte, asgari ücret tarifesi avukatların lehine artırılmaktadır. Ayrıca, avukatların disiplin soruşturmalarında savunma hakları genişletilmekte, disiplin cezalarına karşı yargı yolunun işleyişi hızlandırılmaktadır.

15. 12. yargı paketi icra takiplerini nasıl etkileyecek?
12. yargı paketi ile icra takiplerinde haciz işlemleri tamamen dijital ortamda yapılacaktır. İcra müdürlükleri, UYAP üzerinden bankalara, araç tescil kurumlarına, tapu müdürlüklerine, SGK’ya, vergi dairelerine ve diğer kurumlara doğrudan haciz bildirimi gönderebilecektir. Borçlunun mal varlığı araştırması da dijital ortamda, anlık olarak ve sorgu kalemleri aracılığıyla yapılabilecektir. Ayrıca, icra dairelerinin yetki sınırları yeniden belirlenmekte, borçlunun ikametgahının bulunduğu yer icra dairesi yetkili kılınmaktadır. Bu değişikliklerle birlikte icra takiplerinin süresinin yarı yarıya düşmesi ve icra dairelerindeki dosya yükünün hafiflemesi beklenmektedir.

16. 12. yargı paketi yabancılar ve mülteciler için ne getiriyor?
12. yargı paketi, mülteciler, sığınmacılar ve geçici koruma altındaki yabancılar için sınır dışı işlemlerine karşı yargı yolunu daha etkin hale getirmektedir. Artık bu kişilere, sınır dışı kararları Türkçe veya anladıkları bir dilde yazılı olarak tebliğ edilecek, karara karşı 15 gün içinde idari yargıya başvurma hakları olduğu açıkça belirtilecektir. Dava açılması halinde, dava sonuçlanana kadar sınır dışı işlemi otomatik olarak duracak ve kişi avukat bulundurma hakkına sahip olacaktır. Geri gönderme merkezlerinde tutulan kişilerin avukatla görüşme hakkı da düzenlenmekte, görüşmelerin gizliliği garanti altına alınmaktadır.

17. 12. yargı paketi kadına yönelik şiddet vakalarını nasıl etkileyecek?
12. yargı paketi, kadına yönelik şiddet davalarında (kasten yaralama, tehdit, hakaret, cinsel saldırı, eziyet, aileyi terk, ısrarlı takip) öncelikli ve ivedi usul getirmektedir. Bu davalarda duruşma aralıkları 2 haftayı geçemeyecek, karar en geç 3 ay içinde verilecektir. Mağdurun talebi halinde duruşma kapalı oturumda yapılacak, mağdurun kimlik bilgileri, adresi, telefon numarası, e-posta adresi gibi iletişim bilgileri gizli tutulacaktır. Ayrıca, şiddet mağduru kadınların adli yardım imkanlarından daha kolay yararlanması sağlanmakta, koruma tedbirlerinin (uzaklaştırma, konut terk, iletişim araçlarının kullanımının yasaklanması) kapsamı genişletilmekte ve ihlali halinde hapis cezası öngörülmektedir.

18. 12. yargı paketi vergi davalarını nasıl etkileyecek?
12. yargı paketi ile vergi davalarında istinaf aşaması kaldırılmakta, doğrudan Danıştay’a başvuru imkanı getirilmektedir. Bu sayede vergi davalarının ortalama süresinin 3 yıldan 1.5 yıla düşmesi beklenmektedir. Ayrıca, 100 bin TL’nin altındaki vergi uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu uzlaşma sistemi kurulmakta, uzlaşma sağlanamazsa dava açılabilecektir. Uzlaşma komisyonlarının yapısı yeniden düzenlenmekte, komisyonlarda vergi dairesi müdürünün yanı sıra bir vergi müfettişi ve bir hukukçunun da bulunması zorunlu hale getirilmektedir. Vergi cezalarına itiraz süreci de hızlandırılmakta, itiraz mercileri yeniden düzenlenmektedir.

19. 12. yargı paketi cezaevlerindeki yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için ne öngörüyor?
12. yargı paketi, 65 yaş üstü, engel oranı %70’in üzerinde olan veya hayati tehlikesi bulunan kronik hastalığı (kanser, diyaliz, organ yetmezliği, ALS, MS, vb.) olan hükümlüler için cezalarının kalan kısmını evde geçirme imkanı getirmektedir. Ayrıca, 75 yaş üstü hükümlüler için herhangi bir şart aranmaksızın koşulsuz tahliye öngörülmektedir. Bu düzenlemeden yararlanabilmek için hükümlünün iyi halli olması, cezaevinde disiplin cezası almamış olması ve suçunun ağır suçlar (kasten öldürme, cinsel suçlar, terör, organize suçlar, uyuşturucu ticareti, devlet sırlarına karşı suçlar) arasında bulunmaması gerekmektedir. Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, bu düzenlemeden yaklaşık 8 bin hükümlü yararlanabilecektir.

20. 12. yargı paketi yürürlüğe girdikten sonra IBAN mağdurları ne yapmalı?
12. yargı paketi yürürlüğe girdikten sonra IBAN mağdurlarının izlemesi gereken yol şöyledir: Öncelikle, dosyasının bulunduğu savcılığa veya mahkemeye bir dilekçe vererek lehe kanun hükümlerinin (yeni, daha hafif suç hükümlerinin) uygulanmasını talep etmelidir. Ardından, dolandırılan kişiye (mağdura) ulaşarak veya mahkeme aracılığıyla uzlaşma teklifinde bulunmalı, iyi niyetini göstermeli ve suç konusu malın değerini veya zararı karşılamaya hazır olduğunu belirtmelidir. Ayrıca, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak için suçtan elde ettiği tüm menfaatleri (faiz, kar, temettü, kira vb.) iade etmeli ve varsa suç örgütünün diğer üyelerinin yakalanmasına yardım etmelidir. Maddi durumu iyi olmayanlar, devletin sağlayacağı uzlaşma fonundan yararlanabilir ve borçlarını kamu hizmetinde (park bahçe bakımı, ağaçlandırma, kamu binalarının temizliği, huzurevi ve çocuk yuvası gibi kurumlarda gönüllü çalışma) çalışarak ödeyebilir. Kesinleşmiş mahkumiyeti bulunanlar ise infazın durdurulması ve yeniden yargılama talebinde bulunmalıdır.